لیست مقالات

انـدیـشه حوزه مى کوشد با انجام گفت و گو با دانشوران و صاحبنظران مسائل دینى ، در نشر و انـعـکـاس دیدگاهها و نظریه هاى ارزنده آنان گام بردارد.در این راستا، این بار به حضور آیت اللّه مـعـرفت ، استاد حوزه علمیه قم رسیدیم .
با تشکر از ایشان ، امیدواریم که این بخش ، مورد پسند و استفاده هرچه بیشتر خوانندگان قرار گیرد.

در تاریخ تفسیر قرآن کریم، تفسیر ادبى قرآن گرایشى قوى و پرسابقه است . همت‏ بسیارى از مفسران صرف زدودن ابهام از معناى کلمات غریب و مشکل قرآن به کمک علوم مختلف ادبى شده است. (3) درمیان بیش‏تر اهل سنت (اشاعره) «تفسیر بالماثور»، که در مقابل «تفسیر بالراى‏» قرار مى‏گیرد و از قداست‏خاصى برخوردار است، بر پایه دخالت دادن علوم و فنون ادبى در فهم معناى ظاهرى و رفع ابهامات به مدد قراین تاریخى (شان نزول) و فهم اصحاب و تابعین (نسل اول مسلمانان) استوار است. (4) البته در میان مفسران کسانى بوده‏اند که انحصار معانى قرآن در معناى ظاهرى و لغوى را نمى‏پسندیده و اکتفا به صناعات...

همین‏طور در میان تفاسیر اثرى شیعه معمولا تفسیر على‏بن ابراهیم، از معروفیت و قدمت‏برخوردار است. هرچند به دیده‏ى تحقیق این‏تالیف با محتواى فعلى خویش صرفا یک تفسیر اثرى نبوده و استناد آن به على‏ابن‏ابراهیم را ناتمام شمرده، آن را دست پرورده افراد گوناگون نشان مى‏دهد. همین‏سان تفیر فرات کوفى و تفسیر عیاشى و تفسیر البرهان تدوین سیدهاشم بحرانى و نورالثقلین تدوین حویزى نیز از تفاسیر روایى شیعه محسوب‏اند. لیکن مناسب‏تر و پیراسته‏تر از اینها تفسیر صافى اثر عالم وارسته و محدث بزرگ و پر احاطه ملامحسن فیض کاشانى است.
از آفات و آسیب‏هاى تفسیر ماثور در همان معناى رایج‏خود مى‏توان این ...

تفسیر چنانکه از عبدالله بن عباس رسیده بر چهار قسم است:
اول - آنکه هر کس بایستى آنرا بداند و هیچکس در ندانستن آن معذور نیست و آن تفسیر آیات توحید و احکام است.
دوم - تفسیرى که عرب آن را مى‏داند و آن ظاهر کلمات و لغات قرآنى است.
سوم - تاویل متشابهات و توضیح مجملات است که منحصر به ارباب علم و صاحبان خرد مى‏باشد.
چهارم ...

سخنان امام خمینى(ره) درباره قرآن کریم و تفسیر او، مشخص کننده این روش و انتقاد از دو روش گذشته است. ما چند بحث را هر چند به اختصار با ذکر شواهد در اینجا مى آوریم.
الف - معنا و مفهوم تفسیر: تفسیر، یعنى اظهار معناى معقول.(18)
امام خمینى(ره) در این باره بیانى لطیف و تمثیلى گویا دارد:
معنى تفسیر کتاب آن است که شرخ مقاصد آن کتاب بنماید. و نظر مهم، بیان منظور صاحب کتاب باشد. این کتاب شریف که به شهادت خداى تعالى کتاب هدایت و تعلیم است و نور طریق سلوک انسانیت باید مفسر در هر قصه از قصص قرآن ،بلکه در ...

از مـهـم تـرین تاثیرهایى که «المیزان» بر پژوهشهاى قرآنى شیعه بر جاى گذاشته اسـت، مـى تـوان به موارد زیر اشاره کرد:
1. سپردن نقش محورى و اصلى در تبیین و تفسیر مفاهیم و آیات قرآن، به خود قرآن (تفسیر قرآن با قرآن).
2. پایه گذارى تفسیر موضوعى و جست و جوى نظر قرآن نسبت به رویدادها، موضوعات و دستاوردهاى فکرى جدید بشرى.
3. در آمـیـختن تفسیر نقلى و عقلى و ارائه روشهاى ویژه براى کاربرد خرد در فهم معرفت دینى و تعیین قلمرو حضور عقل و نقل در تفسیر.
4. جدا سازى بحثهاى تفسیرى سره از مباحث جنبى و پیرامونى در تفسیر قرآن.
5. پـیرایش...

بازگشت و حضور قرآن در عرصه زندگى فردى و اجتماعى آدمیان در همه دوران‏ها، اشتغال مداوم مؤمنان به تدبر و اندیشه در آیات آن، بهره‏گیرى انسان‏هاى دوارن پس از رحلت پیامبر گرامى صلى الله علیه و آله و سلم از هدایت‏هاى سازنده و نورانى این کتاب الهى و برخوردارى اسلام و معتقدان به آن از گنجینه غنى، پویا و منحصر بفرد معارف قرآنى، همگى از نتایج ارزشمند همین مبحث و رویکرد مثبت به آن...

کلام الهى نور است و هدایت, امّا بهره گیرى از این نور و هدایت, نیازمند چشمانى باز و بینشى ژرفنگر است و در پرتو جست و جوگرى مى توان چشمه هاى نور و هدایتش را کشف کرد. تفاوت افراد در برخورد با محتوا و پیامهاى قرآن, نکته اى است که در این نوشتار بدان خواهیم پرداخت و روشن خواهیم ساخت که هرکس ...

تاویل , از ریشه اول به معناى رجوع (بازگشت ) گرفته شده . تفسیر, از ماده فسر به معناى کشف (بازگشایى ) اخذ گردیده . در تعریف تاویل گفته اند: التاویل : ارجاع اللفظ الى المراد منه بعد ان لم یکن ظاهرا فیه (بـازگـشـت دادن لـفظ است به آنچه مراد اصلى متکلم بوده ...

دشمنان اسلام از آغاز ظهور این دین مبارک، از توطئه های زیادی برای نابودی این دین مدد جستند و بعضی از این توطئه ها، در حول حضرت حضرت محمد صلی الله علیه و آله وسلم بود، تا بتوانند با زیر سوال بردن شخصیت نورانی ایشان اسلام را نابود کنند. یکی از این توطئه ها ترور شخصیت خانوادگی حضرت رسول علیه و آله السلام می باشد.