لیست مقالات

سنگ‌نبشته‌های بازمانده از تمدنهای مصر، بین‌النهرین و ایران باستان، از نخستین نمونه‌های زندگینامه‌نویسی به شمار می‌آیند؛ چنان که کتیبة داریوش یکم هخامنشی در بیستون را می‌توان نمونه‌ای از زندگینامة خودنوشت دانست. سوما‌ً ـ چی‌ین، نخستین تاریخنگار چینی که به وودوت چین آوازه دارد، کتابی به نام سرگذشتهای تاریخی نوشته و زندگینامة مردان بزرگ چین ـ از پنج امپراتور افسانه‌ای این سرزمین تا روزگار خود‌ ـ را در آن آورده است. آغازگر زندگینامه‌نویسی در اروپا ایون، تاریخنگار یونانی سدة پنجم قبل از میلاد است. وی زندگینامة برخی از معاصران خویش، مانند پریکلس، اندیشمند یونانی و سوفوکلس، شاعر و نمایشنامه‌نویسی یونانی را ...

اگردرشعرمولوی ، حافظ ، سنایی و یا عطار ازعرفان سخن گفته می شود ، به این دلیل است که زندگی آنها با عرفان آمیخته شده بود و به تعبیری : از کوزه همان برون تراود که دراوست ، وقتی زندگی خیلی از شاعران ما با عرفان بیگانه است و آنها در پیچ و خم زندگی امروز و از حل مشکلات خودشان هم بازمانده اند چطورمی شود انتظارداشت که به مقوله عرفان بپردازند و آن را درشعرخود بگسترند تا جامعه ...

کم‌اند ادبایی که توانایی رعایت این معنی را داشته باشند. ریشه این نارسایی، گاه برمی‌گردد به گنگ بودن عاطفة ادیب یا ضعف و پریشانی آن. از این رو، وقتی در این‌گونه آثار دقت می‌کنیم، با یک پریشانی و از هم گسیختگی مواجه می‌شویم. در حقیقت حفظ این وحدت و یکدستی،‌ از دشوارترین امور است؛ بالاخص در اشعار بلند. در اشعار کوتاه، همچون اشعار غنایی و مقطعات، حفظ این وحدت آسان‌تر است. از این‌رو گفته‌اند: بهترین نوع شعر، شعر غنایی است، که در آنها وحدت عواطف وجود دارد. به همین دلیل، در این زمینه، شاعران غزلسرا...

واژه رمان, ریشه فرانسوی دارد ، در قرن 12 زبان عامیانه را رمانس میگفتند. نه لاتین، زبان تخصیلکردهها ، بلکه زبان خلق بود. رمان گاهی هم داستانی است برای انسانهای ساده ، داستانهای عشقی یا ماجرایی .. رمان درقرن 18درمقایسه با شعر و نمایشنامه ژانری بدنام و بی ارزش بود و دشمنی خارج از ادبیات داشت، یعنی کلیسا که نمی خواست ...
در آغاز،خلاف نمایشنامه و شعر ، رمان را ادبیات عامیانه مبتذل و از نظر اخلاقی مضر میدانستند.درقرن 18 غیر از اشراف و روحانیون مسیحی،غالب مردم نه تنها سواد خواندن- نداشتن, بلکه توانایی خرید کتاب را که گاهی به 100 دلار میرسید،نیز نداشتند.مکتب ادبی حاکم آنزمان رمان ،رئالیسم بود. نویسنده میباسیت به زبان معمولی درباره مسایل معمولی و از سرنوشت انسانهای معمولی ...

مانزونی، به سبب وسواسی که در امر مذهب و مسأله حقیقت پیدا کرده بود، بعدها در یک رساله‌ی انتقادی به نام «رمان تاریخی» کوشید نشان دهد که رمان تاریخی نوعی اثر دو رگه است که نه جویندگان حقیقت را خرسند می‌کند، نه طالبان داستان خیالی را. ظاهراً به همین ملاحظه بود که وی بعدها قلمرو شعر و هنر را تقریباً به کلی ترک کرد و بعدها تا پایان عمر جز آثاری معدود، که به تاریخ، فلسفه، و عقاید مذهبی مربوط بود، چیزی ننوشت.

در بین کسانی که در مشاجرات مربوط به رمانتیسم با آرای مانزونی و تعالیم مکتب تازه به ...

اکنون در سراسر جهان، همه ارواح منتظر دریافته اند که عصر تازه ای آغاز شده است. با این عصر تازه انسان تازه ای متولد خواهد شد – که شده است – و او روایت تازه ای از چگونه بودن خویش باز خواهد گفت. اگر قرار باشد که رمان تحول یابد – و چاره ای هم جز این نیست – تنها از این طریق است، از طریق تحول « من »...انسان جدید تا حدّ عضوی مکرر از یک دستگاه عظیم که به صورتی وحشت آور و کاملاً غیر انسانی، دقیق و منظم و بی وقفه کار می کندکاهش یافته است. فردیت انسان و آزادی و اختیار او در یک حیات اجتماعی موریانه وار مستحیل شده است و « من » ها را دیگر نمی توان از یکدیگر تمییز داد...انقلاب اسلامی طلیعه فردایی دیگر است؛ چشمه آب حیاتی است در دل این وادی ظلمات. اما در جواب به این پرسش که این تحول تاریخی چگونه در ادبیات تجلی خواهد کرد چه باید گفت؟

رسالت فراگیر انقلاب اسلامى در برخورد با توده هاى مردم در جهان، راهى جز دستیابى و آشنایى با زبان مردم ندارد وسالهاست که زبان غالب مردم جهان، زبان هنر و تبلیغات غیر مستقیم و قدرت تصویراست. دامنه تبلیغات مستقیم روز به روز کاسته مى شود و ما باید خود را مسلح به شیوه هاى نوین ....

همانا خداوند پیشه و صناعتى را حرام کرده است که هیچ کاربرد و منفعت حلالى از آنها قصد نمى‏شودو داراى فساد محض هستند. مانند پیشه ساختن اشیایى مانند تار، نى، شطرنج و هرگونه آلت لهو و لعب و همچنین صلیب، بت و نظایر آنها از قبیل‏درست کردن‏نوشیدنى هاى حرام و هر چه از آن و در آن فساد محض است و هیچ گونه ...

غنا به معناى کشیدن صدا است که در برگیرنده ترجیع و طرب باشد یا چیزى است که در عرف بدان غنا گویند هر چند طرب آور نباشد. تفاوت نمى کند که غنا در شعر باشد یا در قرآن یا در چیز دیگر, حرمت غنا حکم اصح و اقوى است; بلکه چنان که برخى از بزرگان حکایت کرده اند اجماع فقها بر آن قائم شده است. و چنین اجماعى در کنار...

از زمانى که کهن‏ترین نسخه‏هاى ادبى ما در دست است، پیشینه‏اى دیرینه دارد. به ویژه از قرن ششم هجرى قمرى به این طرف این أنس با قرآن بیشتر نمایان مى شود؛ یعنى در آثار نویسندگان و شاعران«سبک عراقى»؛ مانند: عطار، سنایى، خاقانى، مولانا، سعدى، حافظ و جز اینان. از آن زمان تا عصر حاضر به ویژه پس از انقلاب این تأثیر پذیرى نمایان‏تر شده است و مى شود.
ما در این نوشتار با رعایت اختصار به امور زیر مى پردازیم: آوردن نمونه هایى از«تأثیر پذیرى از قرآن» همراه با چشم اندازى گذرا به زندگانى برخى از سرایندگان و نویسندگان ادب فارسى و تعریف اجمالى پاره‏اى از صنایع و آرآیْهاى ادبى...